Ujarlerit

2019 – 3

Saqqummiuppoq Oqaasiliortut 07.06.19

Oqaasiliortut ataatsimiinnerat 07.06.2019 nal. 13.00-15.00

Peqataasut:
Oqaasiliortunit: Mariia Simonsen, Juaaka Lyberth, Hans Kristian Olsen aamma Karen Ramsøe
Oqaasileriffimmit: Lisathe Møller, Katti Frederiksen (KF).

1. Oqaluuserisassat akuerineqarput.
2. Oqaasiliortut 4/4-2019 ataatsimiinnerannit imaqarniliaq Oqaasiliortut akuersissutigaat.
3. Siulittaasumit Oqaasileriffimmillu ilisimatitsissutit.
Oqaasileriffimmit paasissutissat
1. Oqaasileriffiup aappaagumut aningaasartuutissatut missingiussaa Naalakkersuisoqarfimmut tunniunneqarsimalerpoq. Massakkut aningaasaliissutaasut saniatigut aningaasat retskrivningsordbogimut aamma taaguutinik ineriartortitsinissamut atugassat 1.340.450 kr          aappaagumut aningaasaliissutissatut kissaatigineqarput.
2. Arctic Funders aningaasanik 500.000 kr. missaaniittunik qinnuteqarfiginikuuavut. Aningaasat atorneqassapput ordbogitoqqat assigiinngitsut pigisavut ataatsimoortillugit digitalikkut iserfigineqarsinnaanngortinnissaannut. Elektronisk(historisk) leksikon.
3. Juridisk ordbogiliornissamut aningaasat EU-mut qinnutigisat suli tusagaqarfiginngilavut, taamaattorli danskit juridisk ordbogianiittut oqaatsit qupperarneqarsinnaasut (opslagsord) atorsinnaagivut ilisimatinneqarnikuuvugut. Danskisut definitionit atoqquneqanngillat,                 kalaallisuunngortissinnaavagulli. Tamanna pillugu jurastudiami lektori naapeqatigisussaavarput qanorlu alloriaqqinnissamik aalajangiussilluta.
4. Nunat Avannaamioqatigiit netværksmødeqartussanngorput maani Nuummi aggustip 25.-29-anut. Ulloq ataaseq affarlu ataatsimiittoqassooq, programmimik suli tigusaqanngilagut, taamaattorli nunani pineqartuni Oqaasiliortut qanoq ingerlanerat eqqartorneqassasoq         naatsorsuutigaarput. Nalinginnaasumik nunani allani naapikkaangata allatsi peqatassarpoq, massakkulli Nuummiileriarmata Oqaasiliortunit peqataasoqarnissaa kissaatigineqarpa?
4. Ilaasortanit siunnersuutit
Soqanngilaq.
5. Aternik akuersineq
a) Ataatsimiinnerup siulianit (4/4-7/6) inuit aqqi e-mailikkut akuersissutigineqartut:
• Kaava 7/6-2019 nukappiaqqat aqqatut akuersissutigineqarpoq.
• Anori 22/5-2019 niviarsiaqqat aqqatut akuersissutigineqarpoq. Nukappiaqqat atiattut akuerisaareerpoq.
• Karlu 13/5-2019 nukappiaqqat aqqatut akuersissutigineqarpoq.
• Aarna 3/5-2019 niviarsiaqqat aqqatut akuersissutigineqarpoq.
• Pamiila 24/4-2019 niviarsiaqqat aqqatut akuersissutigineqarpoq.
6. Aalajangiiffissat allat

6a. Qallunaatut taaguutit psykisk sygdomip (tarnikkut nappaatip) aamma psykisk sygip (tarnikkut napparsimasup) kalaallisut taaguutaat allanngortinneqaqqullugit Inuit isumaliortaatsimikkut napparsimasut innarluuteqartullu sugisaasa peqatigiiffiat Sugisaq Oqaasiliortunut saaffiginnissuteqarpoq. Sugisap siunnersuutigaa psykisk sygdom isumaliortaatsikkut nappaammik taaguuteqalissasoq kiisalu psykisk syg isumaliortaatsikkut napparsimasumik taaguuteqalerluni. Oqaasiliortut eqqartuereerlutik aalajangiuppaat taaguutitut sungiusimaneqareersut tarnikkut nappaat aamma tarnikkut napparsimasoq allanngortinneqassanngitsut. Tamatumunnga tunngavigineqarpoq piffissaasorineqanngimmat taaguutit sungiusimaneqartut allanngortinneqarnissaannut. Oqaasiliortut isumaqarput taaguutinik sungiusimaneqartunik allanngortitsissagaanni tunngavilersuutit pitsaanerusariaqartut misigissutsinut tunngavallaaratik.

6b. Saaffiginnissutigineqarpoq Centrale Arktiske Højsø, Det Arktiske Ocean aamma Ishavet ataatsi-mut Issittup Imaanik taaguuteqarnersut.
Imartarujussuaq avannaarsuaniittoq qallunaatut taaguuteqarpoq Det Arktiske Ocean aamma Ishavet, kalaallisut Issittup Imaanik taaguuteqarluni. Central Arktiske Højsø suli kalaallisut taaguuteqanngilaq. Oqaasiliortut eqqartuereerlutik aalajangiuppaat imartaq tamanna ima         taaguuserneqassasoq: Qalasersuup Imartaa. Taaguulli susassalinnut tusarniaassutigineqaqqaassaaq, ukununnga: Nutserisoqarfik, Aalisarnermut Naalakkersuisoqarfik kiisalu Nunat Allanut Naalakkersuisoqarfik.

6c. Oqaasersiaq scooteri kinaassusersiutit siulliannik ataasersiutaatillugu qanoq kalaallisut taaguuteqassanersoq saaffiginnittoqarnera tunngavigalugu Oqaasiliortut eqqartorpaat. Oqaasersiat motoorillit allat assigalugit scooterit ataatsit qasseersiutaassapput, soorlu biilit,           sikkilit, traktorit ass.. Taamaattumik scooterit siulliannik ataasersiutaallutik ima taaneqartasapput: scooterikka.

6d. Taaguutit bæredygtighed aamma bæredygtig kalaallisut arlalinnik taaguuteqartinneqartoq pillugu kingullermik ataatsimiiinnermi eqqartuineq nanginneqarpoq. Piujuartitsineq aamma nungusaataanngitsumik tamarmik atorsinnaapput, kisianni pineqartunut      assigiinngitsunut immikkoortinneqartariaqarlutik. Taaguutit sorliit sumut tunngatillugu atorneqartassanersut immikkoortiterisoqareerpat uterfigineqasaaq.

6e. Taaguutit isertitanut tunngasut Naatsorsueqqissaartarfimmit suliarineqarsimasut Oqaasiliortunut akuerisassanngorlugit saaffiginnissutigineqarput.

Isertitat taaguutaat makku Oqaasiliortunit akuersissutigineqarput:

Term – Taaguut Definition – Nassuiaat Bemærkninger – Immikkut maluginiaqqusat Kilde – Najoqqutaq
isertitat tamarmiusut Inuit imaluunniit inoqutigiit tamakkiisumik isertitaat, isertitat suli akileraaruteqaataanngitsut. Isertitanut tamarmiusunut taamaallaat ilanngunneqarput, nammineerluni nalunaarsuinermut ilanngunneqartut, akileraartarnermut attuumassuteqartut. Naatsorsueqqissaartarfik, Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik
bruttoindkomst En persons eller en husstands samlede indkomst før skattebetaling. Bruttoindkomsten inkluderer kun de indkomsttyper, der fremgår af selvangivelsen, og som er af skattemæssig interesse. Grønlands Statistik, Skattestyrelsen
isertitat akileraaruteqaataa-sussat Isertitat akileraaruteqaataasussat tassaapput akileraartarnermut inatsisit malillugit akileraaruteqaataasussat. Isertitat akileraaruteqaataasussat tunngavigalugit tamakkiisumik akileraarutit naatsorsorneqartarput. Inatsisit malillugit ilanngaatissaq isertitanit peereerpat akileraartoqassaaq, isertitat akileraarutaasussat naatsorsorneri allaffissornikkut aqutsinermi atorneqarnerusarput. Naatsorsueqqissaartarfik, Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik
skattepligtig indkomst Den skattepligtige indkomst er en skatteteknisk størrelse, der danner grundlag for den endelige skatteberegning. Den skattepligtige indkomst beregnes ved at trække de i skattelovgivningen definerede fradrag fra bruttoindkomsten. Grønlands Statistik, Skattestyrelsen
isertitat akileraaruteqaataa-reersut Isertitat akileraaruteqareersut tassaapput isertitaanniit tamarmiusuniit akileraaruteqareernermi isertitat, isertitat akileraaruseriikkat takutippaat inuk qanoq annertutigisumik atuisinnaanersoq. Isertitat akileraaruteqareersut inuit isertitaat pillugit kisitsisitigut paasissutissanut taamaallaat atorneqarsinnaavoq. Naatsorsueqqissaartarfik, Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik
indkomst efter skat Indkomst efter skat beregnes ved at trække den endelige slutskat fra bruttoindkomsten, og begrebet beskriver derfor, hvor meget en person reelt har til rådighed. Indkomst efter skat er et indkomstbegreb, der kun benyttes i den personorienterede indkomststatistik. Grønlands Statistik, Skattestyrelsen
isertitat atoriaannaat Inoqutigiit isertitaat akileraaruteqaataareersut isumaginninnikkut tapiissutit akileraaruteqaataasussaanngitsut ilanngullugit, assersuutigalugu ineqarnermut tapisiat. Isertitat atoriaannaat inoqutigiit atuisinnaanerannik ersersitsinerpaajusutut nalilerneqarpoq. Naatsorsueqqissaartarfik, Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik
disponibel indkomst Den samlede husstandsindkomst fratrukket skatter og tillagt ikke-skattepligtige sociale ydelser såsom boligsikring. Den disponible indkomst anses for at give det mest fyldestgørende billede af en husstands reelle forbrugsmuligheder. Grønlands Statistik, Skattestyrelsen

 

7. Suliat allat pillugit ilisimatitsineq
Killiffilersuutit suliarinerisa sumut killinnerat KF-ip nassuiaatigaa. Uniffilersuineq suli ingerlavoq, ukiamullu taanna ingerlanneqaqqereeruni naammassinissaanut piareeriaannanngussaaq.
8. Ataatsimiinnissap tulliata ullulerneqarnera
Tulliani ataatsimiinnissaq septembarip qeqqata missaani pissaaq. Ulloq sorliussasoq Doodlekkut taasissutigineqassaaq.

9. Tamalaat.
Soqanngilaq.

 

Ataatsimiinnermi peqataasut:

Mariia Simonsen                                            Juaaka Lyberth
siulittaasoq                                                      ilaasortaq

Hans Kristian Olsen                                      Karen Ramsøe
ilaasortaq                                                         ilaasortaq

 

Oqaasiliortunut ilaasortap Knud Møllerip uani ataatsimiinermi peqataanngitsup imaqarniliaq atuarsimallugu nalunaarutigaa.