Ateq ujaruk

 
Ujarlernermi immikkut tunngaviit







Atit ujakkamut naleqquttut

Atit naleqquttut nassaarisat 32:
  Ateq Qallunaatut Allattaasitoqaq
  Ateq Qallunaatut Allattaasitoqaq
Ujakkamut naleqqunnerit
 Nivi   KitaamiusutNive
 Niviaaja    Niviâja
 Niviaaluk   KitaamiusutNiviâluk
 Niviaana    
Niviana   KitaamiusutNiviana
 Ateq Niviana matuminnga naggueqarpoq:

Niviaq (allattaasitoqqami Nivia?), niviarsiaqqat atiat.

Isumaa: Niviaq tassaavoq naalisagaq uuminnga: niviarsiaq. Niviaq isumaqassagunarpoq ima: 'nivissatut pilersitaq.' Niviaq suli naalisarneqartarpoq ima: Nivi.

Ateq Niviana tassaavoq Niviaq qanga Kalaallit atiunera ersersinniarlugu uiggiuttagaannik –na-mik uigusaq Niviana-nngorluni. Kalaalit aqqisa akuerisat akornanni aqqit nivi-mik nagguillit katillutik 14-iupput, ilaat makkuupput: Niviaaluk (mikisoq (aqarpaluttumik)), Niviarsiaraq (mikisoq), Niviatsiaq (kusanartoq), Nivinnguaq (asanartoq), Nivikka il.il.

Aammattaaq uiggiuttakkap –na-p saniatigut atitut uiguusiunneqartartut (-sina aamma -kkana) atorlugit nivi ima aterineqartarpoq: Niviarsina aamma Nivikkana.

Aamma uku alakkakkit: Niviaq & Nivikka.
Niviaq   KitaamiusutNiviaĸ
 Niviaq (Niviaĸ)

Isumaa: Niviaq oqaatsip niviarsiap naalisarneraa, Niviaq imaassinnaavoq isumaqartoq 'nivissatut pilersitaq.'

Kalaallit aqqisa nalunaarsorsimaffianni aqqit nivimik nagguillit assigiinngitsunik inuttut pissusermut attuumassutilinnik uiguusersukkat makkuupput: Niviaaluk (mikisoq (aqarpaluttumik)), Niviarsiaraq (mikisoq), Niviatsiaq (kusanartoq), Nivinnguaq (asanartoq).

Taakkua saniatigut inuttut atiunera ersersinniarlugu uiguutaasartunik -na, -sina aamma –kana-mik uiguusersukkat nalunaarsukkani makkuupput: Niviana, Niviarsina aamma Nivikkana.

Amerlassusii: Niviaq 29. Niviaĸ 6.
NiviarsiaqAvanersuarmiusut   Niviarsiaĸ
 Avanersuarmi nalunaarsorneqaqqaarsimasoq.

Isumaa: 'arnaq inuusuttoq, inersimasunngulersoq, katissimanngitsoq'. Nagguigalugit ‘niviaq’ (arnaq) aamma ‘-siaq’ (pisaaq).

Niviarsiaq naalisarneqartarpoq ima: Nivi, Niviaq aamma Nivikka.

Nivip nagguia nagguitoqaq 'neve' isummanik makkuninnga attassivoq: 'attuumavoq', 'nipputeqqavoq' (niviarsiaraq immaqa anaanaminiit kaanngarusunngitsoq pillugu). Uagut kalaallit oqaaseq 'niviorpoq' 'qaninniarpoq'-mut oqaasiutigaarput (ordbogêrak' 1951, qup. 122).

Naggueqatitta internetimi ordbogianni (www.asuilaak.ca) oqaaseq 'niviuqpuq' ima nassuiaaserneqarsimavoq: 'inoqamminut isumaaluppoq; ungalluni qimagukkumanngilaq (1) anaanaq meeqqani napparsimammat (2) timmiaq (mannini piaqqani pillugit) ulluminiit qimagukkumanngitsoq'.

Jean Briggsip naggueqatitta qanga perorsaariaasiat pillugu atuakkiamini 'Never in Anger' 1970-imi saqqummersumi q. 376-imi oqaaseq 'niviuq' ima nassuiaserpaa: 'asannittumik attorusullugu kunikkusulluguluunniit'. Taamatuttaaq Nunavumi Qamanittuarmiut (Baker Lake) arnamut inuusuttuaqqamut taaguuteqarput ima: 'niviakkaq'.

Kalaallit aqqisa nalunaarsorsimaffianni aqqit nivimik nagguillit 14-iusut assigiinngitsunik inuttut pissusermut attuumassutilinnik uiguusersukkat ilaat makkuupput: Niviarsiaraq (mikisoq), Niviaaluk (aqarpaluttumik: mikisoq), Niviatsiaq (kusanartoq), Nivinnguaq (asanartoq) il.il.

Taakkua saniatigut inuttut atiunera ersersinniarlugu uiguutaasartunik uiguusersukkat nalunaarsukkani makkuupput: Niviana, Niviarsina aamma Nivikkana. Uiguutit -na, -sina aamma -kkana allallu nalinginnaasumik atiuneranut takussutissaasarput.

Qangaanerusoq peqqissaasoq niviarsiamik aamma taaneqartarpoq (nalitsinni taaguutigaa: Peqqissaasoq).
 Niviarsiaraq   KitaamiusutNiviarsiaraĸ
 Niviarsina   KitaamiusutNiviarsina
 Niviatsiaq    Niviatsiaĸ
NivikkaAvanersuarmiusut  KitaamiusutNivíka
 Isumaa: Nivikka oqaatsip niviarsiap naalisarnerata nivip atertullu uigunniliuttakkap –kana-p (Nivikkanap) naalisarnerissagaa ilimanarpoq. Nalitsinni niviarsiaq isumaqarpoq 'arnaq inuusuttoq, inersimasunngulersoq, katissimanngitsoq'.

Kalaallit aqqisa nalunaarsorsimaffianni aqqit nivimik nagguillit assigiinngitsunik inuttut pissusermut attuumassutilinnik uiguusersukkat makkuupput: Niviaaluk (mikisoq (aqarpaluttumik)), Niviarsiaraq (mikisoq), Niviatsiaq (kusanartoq), Nivinnguaq (asanartoq) aamma Niviaq (niviarsiatut pilersitaq?).

Taakkua saniatigut inuttut atiunera ersersinniarlugu uiguutaasartunik -na, -sina aamma –kana-mik uiguusersukkat nalunaarsukkani makkuupput: Niviana, Niviarsina aamma Nivikkana.
 NivikkanaAvanersuarmiusut   Nivíkana
 NivikkannguaqAvanersuarmiusut   Nivikánguaĸ
 Nivikkuluk    Nivíkuluk
 Nivineq  Qavappiattut Nivineĸ
 Nivinnguaq    Nivínguaĸ

Aterni ujarlerneq

 
Ujarlernermi immikkut tunngaviit







Inuit aqqinut tunngasut

Atissamik qinnuteqarniarpit?
Aqqit akuerisat ujarpigit?
Atuakkiaq: Kalaallit aqqi
Kalaallisut atsiiniarpit?
inuit_aqqi
Inuit Aqqinik Akuersisartunit imaqarniliat (2008-2014)
Oqaasiliortut_ikon nutaaq
Oqaasiliortunit imaqarniliat